Fiberglass, fiberglas, fiber glass — hangisi doğru?
Üçü de aynı malzemeyi anlatır. "Fiberglass" İngilizce yazımdır; Türkçeye "fiberglas" olarak yerleşmiştir. "Fiber glass", "fiber glas" gibi ayrık yazımlar da aynı aramayı yapan kullanıcıların varyantlarıdır. Malzemenin teknik adı ise cam elyaf takviyeli polyesterdir; sektörde kısaca CTP (Cam elyaf Takviyeli Plastik) veya İngilizceGRP (Glass Reinforced Plastic) ya da daha genel adıyla FRP(Fiber Reinforced Plastic) olarak geçer. "Cam elyaf" terimi de aynı yapının taşıyıcı bileşenini anlatır.
Fiberglass ne demek, malzeme olarak neyin birleşimi?
İki bileşeni vardır:
- Cam elyaf: Erimiş camdan çekilen ince lifler. Mat, fitil veya kumaş formunda kullanılır. Malzemeye çekme dayanımını verir.
- Reçine: Genellikle polyester reçine. Elyafı bir arada tutar, kürleşerek sertleşir ve yüzeyi oluşturur.
Tek başına cam elyafı dökülgandır, tek başına reçine kırılgan. İkisi birleşince camdan hafif, birçok metalden korozyona dayanıklı bir gövde malzemesi çıkar.
Fiberglass nasıl üretilir?
Temel yöntem kalıplı üretimdir. Önce ürünün formu bir kalıba dökülür ya da işlenir. Kalıbın iç yüzeyine ayırıcı sürülür, ardından jelkot (yüzey tabakası) uygulanır. Cam elyaf katmanları kalıba serilir ve reçineyle ıslatılır; hava kabarcıkları rulo ile alınır. Reçine kürleşince parça kalıptan çıkarılır, kenarları temizlenir, yüzeyi bitirilir.
Bu yöntem kalıba bağlı olduğu için iki sonucu vardır: aynı kalıptan tekrarlı ve tutarlı üretim yapılabilir; katalogda olmayan bir form istenirse o forma özel kalıp açılması gerekir.
Fiberglass nerelerde kullanılır?
Malzemenin denizcilik kökeni rastlantı değildir: su ve tuz karşısında paslanmaz. Yaygın kullanım alanları:
- Tekne ve yat gövdeleri, güverte döşemeleri
- Su depoları ve boru hatları; kimyasal depolamada uygunluk reçine türüne ve saklanan maddeye göre ayrıca değerlendirilir
- Otomotiv ve karavan gövde parçaları
- Havuz, cephe ve çatı elemanları
- Dış mekân mobilyası ve mimari saksılar
Dış mekânda neden tercih ediliyor?
Dış mekân bir malzeme için zor bir ortamdır: UV ışınımı, don–çözülme döngüsü, yağmur, sulama suyundaki kireç. Fiberglas bu tabloda paslanmaz, çürümez ve beton ya da doğal taşla aynı hacimde çok daha hafiftir; dış mekân ömrü laminasyon kalitesine ve yüzey bakımına bağlıdır. Hafiflik özellikle çatı bahçesi, teras ve balkon gibi yük taşıma sınırı olan yerlerde belirleyicidir.
Bu özellikler fiberglası mimari saksı üretiminde yaygın bir malzeme yapmıştır. Biz deTuzla / İstanbul'daki atölyemizde aynı malzemeyle saksı üretiyoruz; kompozit ve yat döşemesi üretimindeki deneyimimiz 1976'ya, mimari saksı üretimimiz2021'e uzanıyor. Ürünlerimizde et kalınlığı 3–4 mm'dir. Bu değer üretici beyanımızdır; bağımsız bir ölçüm kaydına dayanmaz, şartnameye yazacaksanız teklif aşamasında birlikte teyit edelim.