Saksı litresi nasıl hesaplanır?
Düz bir saksıda iç ölçülerden hacim hesaplanabilir. Dış katalog ölçüleri kullanıldığında ise cidar, taban, sulama boşluğu ve gövde biçimi ayrıca hesaba katılmalıdır. Sitedeki litreler, aksi belirtilmedikçe bu nedenle yaklaşık değerlerdir.
İç ölçüler biliniyorsa temel formüller
| İç haznenin biçimi | Santimetre ile litre hesabı |
|---|---|
| Dikdörtgen veya kare | İç en × iç boy × dolum derinliği ÷ 1.000 |
| Silindir | π × (iç çap ÷ 2)² × dolum derinliği ÷ 1.000 |
| Dairesel kesik koni | π × derinlik × (üst yarıçap² + üst yarıçap × alt yarıçap + alt yarıçap²) ÷ 3.000 |
1 litre = 1.000 cm³. Formüllerde dış yükseklik yerine toprağın doldurulacağı iç derinliği kullanın. Düz iç ölçüleri 40 × 30 × 50 cm olan bir hazne, o dolum seviyesine kadar 60 litre eder; dış ölçüsü aynı olan saksının iç hacmi daha düşüktür.
Katalogdan hesapladığımız litre neyi anlatır?
Modelin gövdesini tabandan ağza kadar farklı yüksekliklerdeki kesitlerle temsil ediyoruz. Düz kutu ve silindirde kesit sabit kalır; daralan, çanak veya şişkin gövdede değişir. Kesitler arasındaki hacimler toplanır. Görselden alınan ara kesit oranları yaklaşık kabul edilir.
Hesap haznesiz gövde içindir. Cidar için 3–4 mm üretici beyanı kullanılır; model bazında ölçüm kaydı yok. Taban için 3–6 mm ve üstte 2–4 cm boşluk varsayılır; bu iki pay bütün modellerde ölçülmüş değildir. Düz kesitlerde %5, görselden çıkarılan profillerde %18, dekoratif çerçeveli İstanbul modelinde %12 form payı senaryoya eklenir. Bu paylar ölçümden kalibre edilmemiştir.
“Tahmini aralık”, hesap varsayımlarının değişmesiyle elde edilen aralıktır. İstatistiksel güven aralığı, üretim toleransı veya kesin kapasite beyanı değildir. Kesin kapasite gerekiyorsa iç ölçü veya dolum ölçümüyle doğrulanmalıdır.
İzmir modelinden ölçü–litre örnekleri
| Dış ölçü | Dikim hacmi | Hesap aralığı |
|---|---|---|
| 80 × 30 × 30 cm | Yaklaşık 60 litre | Tahmini aralık: 55–68 litre · Ölçü ve gövde profilinden hesaplandı |
| 100 × 30 × 30 cm | Yaklaşık 75 litre | Tahmini aralık: 69–85 litre · Ölçü ve gövde profilinden hesaplandı |
| 150 × 50 × 50 cm | Yaklaşık 340 litre | Tahmini aralık: 316–370 litre · Ölçü ve gövde profilinden hesaplandı |
Ölçüsü aynı olan farklı bir modelin litre değeri farklı olabilir. Bu tabloyu başka bir modele doğrudan uygulamayın.
Neden bazı modellerde litre ölçümü bekleniyor?
Eğimli ağızda dolum sınırını düşük kenar belirler. Akyaka ve Sığacık için iç derinlik ve düşük kenar profili; çokgen Bergama için iç kesit alanı teyit edilmeden sayı göstermiyoruz. Dış ölçüler ve ürün seçenekleri incelenmeye devam edilebilir.
İç hazne ve toprak miktarı
İç hazne veya yükseltilmiş taban, kullanılabilir dikim derinliğini azaltır. Drenaj dolgusu ve bitkinin mevcut kök topu da eklenecek toprağın miktarını değiştirir. Bu yüzden yaklaşık 60 litrelik bir saksıya her durumda 60 litre yeni toprak alınması gerekmez.